مطابق آمارهای مراجع بین المللی، به تقریب نیمی از ذخایر نفتی جهان به پایان رسیده است که لزوم استفاده هر چه بهینه تر از ذخایر فعلی، به ویژه تبدیل باقیمانده های سنگین نفتی و نفت خام فوق سنگین به ترکیب های سبک تر را نشان می دهد. این پژوهش به بررسی استفاده مستقیم از سدیم مولیبدات تجاری به عنوان کاتالیستی در دسترس و ارزان برای ارتقای کیفیت نفت خام فوق سنگین و باقیمانده های سنگین نفتی می پردازد. برای امکان سنجی ارتقای کیفیت نفت سنگین (افزایش درجه API، کاهش گستره جوش و تقلیل میزان آسفالتن ها)، با استفاده از این ماده تجاری، آزمون های واکنشگاهی در یک اتوکلاو یک لیتری با برقراری نسبت حجمی هیدروژن به هیدروکربن 1200، فشار 70 bar و دمای 440 oC و زمان اقامت 20 دقیقه با درصدهای وزنی متفاوت سدیم مولیبدات بازای وزن خوراک، انجام گرفت. نتیجه ها نشان دادند که که بازدهی ارتقای کیفیت در شرایط واکنشگاه در حدود 50 درصد بوده و افزودن مقدار بیشتر سدیم مولیبدات تجاری، تاثیری بر شکست ترکیبات سنگین با نقطه جوش بیش از 620 درجه سانتیگراد نداشته، ولی ارتقای کیفیت ترکیب های سبکتر را افزایش می دهد. همچنین آزمایش ها اثبات کردند که استفاده بیشتر از سدیم مولیبدات، موجب تشکیل مقدار قابل توجهی کک در واکنشگاه می شود به گونه ای که اگر میزان 0.05 درصد وزنی مولیبدن در مخلوط واکنش رعایت شود، در مقایسه با کاتالیست آمونیم مولیبدات، درصد کک از 0.05 درصد به 0.2 درصد وزنی افزایش خواهد یافت.

هدف از این تحقیق بررسی میزان عدد اسیدی نفت های خام سنگین ایران و ارائه روش هایی برای کاهش آن به مقدار حد مجاز مد نظر بوده است. به همین منظور ابتدا مقادیر عدد اسیدی در نفت های خام سنگین و صادراتی ایران اندازه گیری شده و سپس با توجه به نتایج حاصل از این آزمایش ها، دلایل بالا بودن عدد اسیدی از نظر وجود ترکیبات آلی اسیدی و یا عوامل مزاحم مورد بررسی قرار گرفته است. در این مطالعه دو روش برای تعیین عدد اسیدی واقعی نفت خام طراحی و اجرا گردید. در روش اول آب همزاد و نمک موجود در نفت خام حذف شد و سپس بر روی محصول به دست آمده آزمایش عدد اسیدی انجام گرفت. در روش دوم با استفاده از تقطیر جزء به جزء، برش های نفت خام بر اساس عدد کربنی جداسازی و سپس بر روی هر برش عدد اسیدی تعیین گردید. نتایج هر دو روش نشان می دهد که در حدود 85% عدد اسیدی نفت های خام سنگین و فوق سنگین ایران مربوط به ترکیبات موجود در آب همزاد می باشد. همچنین در این پژوهش با بررسی توزیع غلظت ترکیبات اسیدی، روش جدیدی جهت کاهش عدد اسیدی نفت های خامی که مقدار آب و نمک آن به ترتیب در محدوده 0.05 تا 20% حجمی و 10 تا 10000 پوند بر هزار بشکه می باشد، ارائه شده است.

در کشورهای تولید کننده نفت، این ماده به عنوان یکی از مهم ترین آلوده کننده های محیط زیست به شمار می رود. رهاشدن نفت در آب و خاک می تواند سبب آسیب به موجودات زنده شود. یکی از راه های مناسب جهت کاهش آلودگی نفتی از خاک، زیست درمانی می باشد. برخی از میکروارگانیسم ها قادرند از بعضی ترکیبات موجود در نفت به عنوان ماده غذایی استفاده کرده و آن را تبدیل به مواد ساده تر مثل آب و دی اکسید کربن نمایند. در این تحقیق چگونگی تخریب زیستی نفت خام در خاک با مقیاس نیمه صنعتی (پایلوت) مطالعه شد. قطعه زمین هایی به ابعاد 1×2 متر و ارتفاع 70 سانتی متر از سیمان تهیه شد و خاک آلوده به نفت خام سنگین 2 (V/W) درصد (20000 ppm) در حدود 0.8 مترمکعب به هر خانه اضافه شد و مواد افزودنی از قبیل کود شیمیایی فسفاته و نیتراته، کود حیوانی و تراشه چوب به خانه های مختلف اضافه شد و روند تخریب زیستی نفت در هر خانه در مدت 12 ماه مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که بیشترین کاهش به میزان 65 درصد در زمینی که به آن کود شیمیایی و هم زمان تراشه چوب داده شده بود دیده شد. در زمینی که به آن کود حیوانی اضافه شده بود مقدار کاهش در حدود 60 درصد و در زمینی که در آن فقط از کود شیمیایی استفاده شده بود، کاهش نفت در حدود 55 درصد بود. در نهایت در زمینی که در آن هیچ گونه از فاکتورهای مواد افزودنی اعمال نشده بود میزان کاهش در حدود 50 درصد بود. به این ترتیب مشاهدات ما نشان داد که استفاده هم زمان از تراشه چوب و کود شیمیایی و با استفاده از کود حیوانی در خاک می تواند، راندمان تخریب زیستی نفت را بالا ببرد.

نفت سنگین درحال حاضر 15 درصد از ذخایر اثبات شده و 10. 5 درصد از تولید مایعات هیدروکربوری جهان را تشکیل می دهد. با توجه به کاهش تدریجی سهم نفت های متعارف و نفت شیل از کل تولید نفت جهان، نفت سنگین تا افق 2040 نقش برجسته ای در بازار جهانی نفت ایفا خواهد کرد و کشورهای دارنده ذخایر قابل توجه نفت سنگین نظیر ایران از موقعیت ویژه ای برخوردار خواهند بود. مقاله حاضر می کوشد با شناسایی عوامل کلیدی و نیروهای پیشران ملی و جهانی، سناریوهای محتمل صادرات نفت سنگین ایران تا افق 2040 را ارائه نماید. داده های این مطالعه شامل 27 عامل کلیدی است که به روش پویش محیطی و نظرات خبرگان طی دو مرحله از طریق پرسشنامه بدست آمد. در ادامه پس از شناسایی تاثیرات متقابل عوامل کلیدی بر یکدیگر و تحلیل آن با نرم افزار میک مک، 16 توصیفگر که بیشترین تاثیر را در آینده صادرات نفت سنگین ایران ایفا می کنند، شناسایی شدند. سپس با تکیه به منابع علمی و نظرات خبرگان، 60 وضعیت برای توصیفگرها تبیین گردید و با استفاده از نرم افزار سناریو ویزارد، تعداد 16 سناریو با سازگاری بالا (سناریوهای باورکردنی) بدست آمد که در نهایت پس از صحه گذاری و اعتبارسنجی توسط خبرگان پنج سناریوی "در هزار توی تحریم"، " شرق بدون غرب"، " ویروس بزرگ"، "پیوند با جهان" و "فرصتهای از دست رفته" تدوین شد.

احتراق سوختهای حاوی گوگرد منجر به تشکیل آلاینده های هوا نظیر دی اکسید گوگرد و ایجاد بارانهای اسیدی می شود. از آنجایی که جداسازی گوگرد از کلیه ترکیبات سولفوردار موجود در سوختهای هیدروکربنی، با استفاده از روشهای مرسوم کنونی (نظیر سولفورزدایی با استفاده از هیدروژن) امکان پذیر نمی باشد چندین سال است که استفاده از روشهای زیستی جهت نیل به این هدف مطرح شده و مورد مطالعه و تحقیق قرار گرفته است. در مقاله حاضر، عوامل مهم در جداسازی میکروارگانیسم های گوگردزدا از نفت سنگین تشریح شده است. با مدنظر قرار دادن عوامل مذکور، سه میکروارگانیسم گوگردزدا جداشده اند که عبارتند از باکتری ترموفیل BS1، باکتری مزوفیل MS1-1 و قارچ WS4 که جنس آن Stachybotrys sp. است. این سه میکروارگانیسم قادر هستند گوگرد نفت میدان سروش را به ترتیب با راندمان %82 در 6 روز، %76 در 6 روز و %76 در 3 روز جدانمایند و یا به عبارت دیگر، گوگردزدایی کنند. این سه میکروارگانیسم می توانند به طور همزمان، گوگردزدایی و نیتروژن زدایی از نفت خام سنگین میدان سروش را به روش انتخابی انجام دهند. تحقیق بر روی جداسازی زیستی گوگرد از نفت خام سنگین، توسط شرکت مهندسی و توسعه نفت (متن) برای اولین بار در دنیا پایه گذاری شده است.

با پیشرفت در فناوری های اکتشاف لرزه ای سه بعدی، حفاری افقی و شکاف زنی هیدرولیکی، اکتشاف و تولید منابع غیر متعارف هیدرکربنی اقتصادی تر شده است. این مطالعه با هدف ارزیابی اثرات محیط زیستی منابع نفتی غیرمتعارف از جمله سنگ نفتی (Oil shale)، ماسه نفتی (Oil sands)، و نفت خام فوق سنگین (Extra heavy crude oil) انجام شده است. استفاده از منابع هیدروکربنی غیر متعارف، خطرات محیط زیستی قابل توجهی برای کره زمین دارد که باید به روشنی شناخته شوند. با این که این منابع از نظر اقتصادی و امنیت انرژی اهمیت زیادی دارند، مسایل محیط زیستی مهمترین چالش آینده این صنعت به شمار میرود. این پژوهش پیمایشی توصیفی-تحلیلی بوده و در آن از داده های بانک های اطلاعاتی، منابع دولت ایالات متحده آمریکا و سایر منابع اسنادی-کتابخانه ای استفاده شد. توسعه منابع انرژی غیر متعارف اثرات محیط زیستی قابل توجهی را به آب، هوا، زمین و جوامع وارد می سازد که باید به روشنی شناخته شوند. تخریب سرزمینی، تولید پسماند، مصرف آب و ایجاد پساب خطرناک، آلودگی هوا، تولید گازهای گلخانه ای، تهدیدهای بوم شناختی و آسیب به تنوع زیستی از جمله مهمترین معضلات هستند. توسعه پایدار در گرو مدیریت هزینه های محیط زیستی استوضع و اجرای قوانین کارامد محیط زیستی و تدوین استانداردهای مناسب می تواند در کاهش اثرات مخرب بر زیست بوم ها موثر و در راستای اهداف توسعه پایدار سازمان ملل متحد باشد.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

مدل اتورگرسیو ضریب- تابعی یکی از مهم ترین مدل های ناپارامتری در تحلیل سری های زمانی است. انعطاف پذیری بالای این مدل در برازش به مشاهدات واقعی سبب کاربرد گسترده این مدل در بررسی های اقتصادی، آب شناسی و غیره شده است. مدل های پارامتری بسیاری مانند مدل اتورگرسیو، مدل اتورگرسیو آستانه ای و مدل اتورگرسیو نمائی به عنوان حالت های خاصی از مدل اتورگرسیو ضریب- تابعی به دست می آیند. در این مقاله ضمن آشنایی با این مدل، روش های معمول، برای برازش مدل، بررسی کفایت مدل و پیش بینی معرفی می شوند. یک روش پیش بینی خودگردان برای پیش بینی m گام بعد معرفی می شود که با استفاده از آن می توان علاوه بر پیش بینی نقطه ای، پیش بینی فاصله ای و توزیع نمونه ای پیش بین را نیز محاسبه کرد. با استفاده از مدل اتورگرسیو ضریب- تابعی، سری زمانی متوسط قیمت ماهانه نفت خام سنگین ایران از جولای 1994 تا دسامبر 2007 تحلیل شده است.

خاک های آلوده به نفت دارای میزان زیادی از فلزهای سنگین میباشند که در خاک پایدار هستند و تجزیه نمی شوند. این تحقیق با هدف مقایسه تاثیر کلات کننده EDTA (Ethylene diamine tetra acetic acid) و کمپوست پسماندهای نیشکر در پالایش خاکهای آلوده به فلزهای سنگین، به صورت آزمایش گلخانه ای در قالب طرح کامل تصادفی اجرا شد. برای این منظور خاک با استفاده از نفت خام در سه غلظت وزنی صفر، 1و3 درصد آلوده شد و خاک های آلوده به گلدان های 1 کیلوگرمی انتقال یافت. سپس کمپوست پسماندهای نیشکر به میزان صفر و 100تن در هکتار به خاک این گلدانها اضافه شد. پس از آن تیمار EDTA در سه غلظت صفر، 10و 20 میلی مول بر لیتر به خاک این گلدان ها افزوده شد.گلدان ها در گلخانه به مدت 60 روز در رطوبت زراعی نگهداری شدند نتایج نشان داد که کاربرد EDTA به طور معنی داری غلظت سرب، کادمیوم و نیکل را 2.11، 2.08، 2.51 برابرنسبت به نمونه شاهد در محلول خاک بدون آلودگی نفتی افزایش داد. همچنین استفاده از EDTA سبب افزایش غلظت این فلزها به میزان 1.96، 2.84، 2.42 برابر نسبت به نمونه شاهد در خاک با آلودگی 1 درصد شد. نتایج همچنین بیانگر این بود که EDTA غلظت این فلزها را نسبت به نمونه شاهد در خاک با آلودگی نفتی 3 درصد 1.52، 1.9، 1.59 افزایش داد. کاربرد نتایج این تحقیق همچنین نشان می دهد که کمپوست پسماندهای نیشکر در خاک بدون آلودگی نفتی به طور معنی داری غلظت سرب، کادمیوم و نیکل را در محلول خاک به ترتیب 1.91، 2.68، 1.77 برابر نسبت به نمونه شاهد و 1.64، 2.11، 1.85 برابر نسبت به نمونه شاهد در خاک با آلودگی 1 درصد و 1.29، 1.40، 1.37 برابر نسبت به نمونه شاهد در خاک با آلودگی نفتی 3 درصد کاهش داد. نتایج این تحقیق نشان داد که کلات EDTA قابلیت شستشوی فلزهای سنگین برای اصلاح خاک های آلوده به نفت را دارد. همچنین اضافه کردن کمپوست پسماندهای نیشکر به خاک در دراز مدت می تواند حلالیت فلزهای سنگین در خاک را کاهش دهد.